Bộ gen cổ từ đông Kazakhstan hé lộ di truyền động của người săn bắt hái lượm nội Á.
Nghiên cứu công bố 21 bộ gen cổ từ di chỉ Koken, miền thượng nguồn sông Irtysh, đông Kazakhstan: 2 cá thể săn bắt hái lượm sơ kỳ đá mới và 19 cá thể chăn nuôi trung-hậu kỳ đồ đồng. Hai cá thể sơ kỳ đá mới có hồ sơ di truyền khác nhau nhưng là họ hàng cấp hai, chứng tỏ đã có hôn phối giữa các nhóm săn bắt hái lượm khác nguồn gốc. Nhóm đồ đồng giống các cá thể văn hóa Andronovo, kèm hai mẫu dị biệt cho thấy hai hướng hỗn hợp riêng với dân địa phương.
19 cá thể đồ đồng trung-hậu kỳ có 7 mẫu xác định được nhóm Y; nổi bật là R-YP1456 (2 mẫu), cùng Q-F835, R-S23592, N-Y6516, R-M198, R-Y20746. Về dòng mẹ, H2b xuất hiện 3 lần, U5a1b1f và T1a1 mỗi loại 2 lần, còn HV6, W3a1a, T2e2 mỗi loại 1 lần. Dù số lượng nhỏ, phổ Y cho thấy sự góp mặt của các dòng R, Q, N, còn mtDNA đa dạng với H, U, T, HV, W.
Với người quan tâm nguồn gốc, dữ liệu này nhấn mạnh rằng thảo nguyên nội Á thời tiền sử không phải một khối đồng nhất: các nhóm săn bắt hái lượm đã khác nhau và giao lưu, rồi để lại dấu vết trong dân chăn nuôi Andronovo. Các dòng R, Q, N và mtDNA như H2b, U5a1b1f, T1a1 gợi ý manh mối cho truy vết tổ tiên khu vực.
| Nhóm haplo | Hiện đại | |
|---|---|---|
| R-YP1456 | 2 | |
| R-Y20746 | 1 | |
| Q-F835 | 1 | |
| R-S23592 | 1 | |
| N-Y6516 | 1 | |
| R-M198 | 1 |
| Mẫu | Y-DNA | mtDNA | Văn hóa / Thời kỳ |
|---|---|---|---|
| KKN001 | N-Y6516 | A10 | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |
| KKN083 | R-YP1456 | T2e2 | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |
| KKN085 | R-S23592 | H2b | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |
| KKN093 | Q-F835 | W3a1a | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |
| KKN096 | R-YP1456 | HV6 | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |
| KKN100 | R-Y20746 | H6a1a1 | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |
| KKN102 | R-M198 | T1a1 | · two Early Neolithic (EN) hunter-gatherers and 19 Middle-Late Bronze Age (MLBA) pastoralists |