110 antik birey, Neolitik'ten Tunç Çağı'na Anadolu, Levant ve Kafkasya'nın genetik tarihini aydınlatıyor.
Bu çalışma, MÖ 6. binyıldan Tunç Çağı sonuna kadar Anadolu, Kuzey Levant ve Güney Kafkasya'dan 110 antik insanın tüm genom verilerini analiz ediyor. Neolitik'te Batı Anadolu ile Güney Kafkasya/Zagros arasında oluşan bir genetik eğri üzerinde karışık atalar paylaşıldığı görülüyor. Geç Kalkolitik ve/veya Erken Tunç Çağı'nda Kuzey Levant gen havuzunun yarısından fazlası değişime uğrarken, Anadolu'nun geri kalanı ve Güney Kafkasya'da genetik süreklilik, yalnızca geçici gen akışıyla birlikte belgeleniyor. Ayrıca Geç Tunç Çağı Kuzey Levant'ında genetik olarak farklı bir birey tespit ediliyor.
110 bireyden 49'unda Y kromozomu çözümlendi. En sık görülen Y haplogrupları G-M3317, H-Y19966, H-BY4105, J-CTS11741, G-FGC5089, J-L620, G-M3302 ve J-PF5119 (her biri 2 birey). Mitokondriyal DNA'da K1a ve K1a3 (birer 5 birey), T2c1-T146C!, HV1 ve H (birer 3 birey) öne çıkıyor. Kültürel dönemlere göre örneklem: Geç Kalkolitik-Erken Tunç Çağı 37, Orta-Geç Tunç Çağı 28, Erken-Orta Tunç Çağı 16, Geç Kalkolitik 14, Erken Tunç Çağı 7, Geç Neolitik-Erken Kalkolitik 6, Geç Neolitik 2.
Bu veriler, Anadolu ve çevresinde Neolitik'ten Tunç Çağı'na uzanan süreçte büyük ölçekli karışım, bölgesel süreklilik ve Tunç Çağı'nda uzun mesafeli hareketliliğin birlikte var olduğunu gösteriyor. Y ve mtDNA haplogrup dağılımları, bu bölgelerin genetik çeşitliliğini ve dönemsel değişimini anlamak isteyenler için önemli ipuçları sunuyor.
| Haplogrup | Örnekler | |
|---|---|---|
| H-BY4105 | 2 | |
| J-CTS11741 | 2 | |
| G-FGC5089 | 2 | |
| J-L620 | 2 | |
| G-M3302 | 2 | |
| J-PF5119 | 2 | |
| J-P58 | 2 | |
| G-M3317 | 2 | |
| H-Y19966 | 2 | |
| G-Z6029 | 1 | |
| G-PH2643 | 1 | |
| T-BY31173 | 1 |
| Örnek | Y-DNA | mtDNA | Kültür / Dönem |
|---|---|---|---|
| ART015 | E-S1896 | U1a1d | Late Chalcolithic-Early Bronze Age· Late Chalcolithic-Early Bronze Age (c. 3400-3000 BCE) |
| ART042 | H-BY4105 | T1b | Late Chalcolithic-Early Bronze Age· Late Chalcolithic-Early Bronze Age (c. 3400-3000 BCE) |
| ETM012 | J-ZS2656 | T2c1-T146C! | Early-Middle Bronze Age· Early-Middle Bronze Age (c. 2400-1600 BCE) |
| ALA001 | J-FT55919 | X2-G225A-T16223C | Middle-Late Bronze Age· Middle-Late Bronze Age (c. 2000-1300 BCE) |
| ALA026 | J-Z1884 | T1a | Middle-Late Bronze Age· Middle-Late Bronze Age (c. 2000-1300 BCE) |
| ART018 | J-CTS1460 | H14a | Late Chalcolithic-Early Bronze Age· Late Chalcolithic-Early Bronze Age (c. 3400-3000 BCE) |
| KRD003 | J-L620 | — | Late Neolithic-Early Chalcolithic· Late Neolithic-Early Chalcolithic (c. 5200-4700 BCE) |
| ALA014 | J-Y22075 | H14b | Middle-Late Bronze Age· Middle-Late Bronze Age (c. 2000-1300 BCE) |
| ALA095 | J-Y55768 | HV | Middle-Late Bronze Age· Middle-Late Bronze Age (c. 2000-1300 BCE) |
| TIT021 | J-M12 | — | Early Bronze Age· Early Bronze Age (c. 2600-2300 BCE) |